Ν' αγαπάς την ευθύνη

"Ν' αγαπάς την ευθύνη. Να λες: Εγώ, εγώ μονάχος μου έχω χρέος να σώσω τη γης. Αν δε σωθεί, εγώ φταίω."

Νίκος Καζαντζάκης, Ασκητική

Παρασκευή, 16 Νοεμβρίου 2012

Αυτοεκτίμηση και θετική εικόνα του εαυτού στο παιδί και στον έφηβο

 Από το blog mama kid

Είναι σαφές ότι η υγιής αυτοεκτίμηση αποτελεί παράγοντα-κλειδί για μια ισορροπημένη και ευτυχισμένη ζωή, ενώ καθορίζει αρκετά και την επιτυχία σε διάφορους τομείς, καθώς και στις διαπροσωπικές σχέσεις. Στην παιδική ηλικία μπαίνουν τα θεμέλια της θετικής εικόνας του εαυτού και της υγιούς αυτοεκτίμησης.
 
Τι σημαίνει να έχει το παιδί θετική εικόνα του εαυτού του και υγιή αυτοεκτίμηση;
Η αυτοεκτίμηση αντανακλά το πώς νιώθει κάποιος για τον εαυτό του. Η συμπεριφορά, στη συνέχεια, φανερώνει ακριβώς αυτά τα συναισθήματα. Έτσι, ένα παιδί ή έφηβος με υψηλή αυτοεκτίμηση:
  • ενεργεί ανεξάρτητα
  • αναλαμβάνει ευθύνες
  • είναι περήφανο για όσα πετυχαίνει
  • δοκιμάζει νέες προκλήσεις
  • χειρίζεται αποτελεσματικά τα συναισθήματά του, είτε θετικά είτε αρνητικά
  • βοηθά τους άλλους
Αντίθετα, ένα παιδί με χαμηλή αυτοεκτίμηση:
  • αποφεύγει να δοκιμάσει κάτι καινούριο
  • νιώθει ότι δεν το αγαπούν ή ότι δεν είναι αποδεκτό
  • κατηγορεί άλλους για δικά του σφάλματα
  • αισθάνεται ή παριστάνει ότι είναι συναισθηματικά αδιάφορο
  • δυσκολεύεται να διαχειριστεί αρνητικά συναισθήματα
  • δεν αξιοποιεί τις ικανότητες και τα ταλέντα του
  • επηρεάζεται εύκολα από εξωτερικούς παράγοντες
 
Πώς μπορούν να βοηθήσουν οι γονείς στην αυτοεκτίμηση των παιδιών;
Οι γονείς είναι εκείνοι που μπορούν να ενισχύσουν την αυτοεκτίμηση του παιδιού, αν και συχνά τα μηνύματα που λαμβάνουν τα παιδιά για να διαμορφώσουν την εικόνα του εαυτού τους μπορεί να είναι έμμεσα και χωρίς να το αντιλαμβάνονται οι γονείς. Γενικά, τα παιδιά αποζητούν την επιβεβαίωση για τα συναισθήματα των γονιών τους προς εκείνα, δηλαδή θέλουν να ακούν ότι τα αγαπούν και ότι χαίρονται που είναι μέλη της οικογένειας.
Η ενθάρρυνση, ο έπαινος και φυσικά τα λόγια αγάπης καταγράφονται στον ψυχισμό του παιδιού και διαμορφώνουν την αυτό-εικόνα του με καθοριστικό τρόπο. Ένα βήμα πιο πέρα, οι γονείς μπορούν να διδάξουν το παιδί να εκφράζεται το ίδιο θετικά για τον εαυτό του, δηλαδή να είναι ευχαριστημένο για όσα πετυχαίνει και να μην απογοητεύεται από τις αποτυχίες.
Στον αντίποδα βρίσκονται η αρνητική κριτική, τα ντροπιαστικά σχόλια ή η ειρωνεία, στα οποία τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα. Ακόμη και για να διορθώσει ένας γονιός του παιδί του ή να το μαλώσει, υπάρχει τρόπος, ώστε να μη θίγεται η αυτοεκτίμησή του.
Τρόποι για να αναπτύξει το παιδί μια θετική αυτό-εικόνα, δηλαδή μια καλή εικόνα που θα έχει το ίδιο για τον εαυτό του, μπορεί να είναι να διδαχτεί να είναι δημιουργικό, να προσπαθεί, αλλά να μην απογοητεύεται από τις αποτυχίες. Να μπορεί να θέτει στόχους, αλλά να μην τους απαιτεί. Να χαίρεται με την επιτυχία και να διαχειρίζεται με ψυχραιμία και αισιοδοξία την αποτυχία. Σημαντικό, επίσης, είναι να μπορεί να μην επηρεάζεται από πειράγματα συνομηλίκων και να μπορεί να έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό του, ενώ χρήσιμο είναι να ενθαρρυνθεί να έχει ενδιαφέροντα και χόμπι, που θα του προσφέρουν ευχαρίστηση, αλλά και ένα πεδίο που θα θέτει στόχους για βελτίωση και θα αποκτά σταδιακά αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη στις ικανότητές του.
Μην ξεχνάτε τον καταλυτικό ρόλο που έχει το χιούμορ στην αντιμετώπιση των καταστάσεων. Σε μια δύσκολη στιγμή, το γέλιο και το χιούμορ κάνουν πιο ελαφριά την κατάσταση φέρνοντας ανακούφιση και χαμόγελο. Είναι ο καλύτερος τρόπος για να δείξετε στα παιδιά ότι δεν χρειάζεται να παίρνουν τα μικρά εμπόδια πολύ στα σοβαρά και να συνεχίζουν με ευχαρίστηση τη ζωή τους.